وَ تَخْلُقُونَ إِفْكاً : و انجام مىدهيد كار دروغى را كه مىگوييد اين بت‌ها خدا هستند ( و سعادت و پيشرفت ما بدست آنها است ) . اين معنى از ( سدى ) نقل شده ولى ( مجاهد و قتاده و ابى على جبائى ) روايت كرده‌اند كه بعضى در معنى آيه چنين ميگويند كه « و تصنعون اصناماً بايديكم » بوده يعنى با دست خود بتهايى را ميسازيد . و خداوند بتهاى آنان را « افك » ناميده است زيرا آنها بدروغ ادعا مىكردند كه بتها خدا ميباشند . سپس خداوند ( به منظور توجه و بيدارى خرد ) عجز خدايان آنان را ، كه رزق و مايه احتياجات ايشان را مالك نبوده و نميتوانند پرداخت كنند بيان ميفرمايد : إِنَّ الَّذِينَ تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لا يَمْلِكُونَ لَكُمْ رِزْقاً : آنچه را كه عبادت آن نموده و از ( اطاعت و عبادت ) خداوند جهان سرپيچى مينمائيد ، مالك رزق ( روزى و معيشت زندگانى ) شما نيستند . « ملك » ( به آن چيزى گفته مىشود كه ) قدرت و تسلط مالك بر او بوده و مىتواند هر نوع تصرفاتى را در آن انجام دهد و البته آن تصرف تام در حقيقت فقط مربوط به خداوند مىباشد زيرا انسان به آنچه خدا به او داده مالك است ، بنا بر اين اصل مالكيت در تمام خلقت و هستى موجودات ، همه از آن خداوند بوده و كسى كه مالك ( و دهنده ) رزق ديگرى نباشد شايستگى معبود واقع شدن را ندارد زيرا عبادت بواسطه بالاترين مراتب نعمت واجب شده و جز خداوند احدى را بر آن قدرتى نيست ، پس عبادت بايد منحصر در ذات خدا باشد . فَابْتَغُوا عِنْدَ اللَّهِ الرِّزْقَ : پس رزق را از خداوند طلب كنيد نه از غير او . وَ اعْبُدُوهُ وَ اشْكُرُوا لَهُ : و عبادت او نموده شكر او بجاى آوريد نسبت به آنچه كه بر شما ارزانى داشته از اصول نعمت ( و مايه زندگى ) چه از حيات انسانى گرفته تا وسايل معيشت و غير آنها . إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ : بسوى فرمان خدا در قيامت بازگشت مينمائيد تا هر كسى را به قدر اعمالش پاداش دهد . سپس خداوند عرب را مخاطب ساخته و فرمود : وَ إِنْ تُكَذِّبُوا : اگر تكذيب كنيد محمد ( ص ) ( فرستاده ما ) را .